+ A - تاریخ ۱ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۰:۱۹ کد مطلب: 150389
نسخه مناسب چاپچاپ ارسال به دوست
سعید خالوزاده
چالش جدید میان ترکیه و اتحادیه اروپایی
چالش جدید میان ترکیه و اتحادیه اروپایی

روابط بین ترکیه با اتحادیه اروپایی، همیشه از حساسیت بسیاری برخوردار بوده و مناسبات طرفین در دهه‌های اخیر افت و خیزها و چالش‌های زیادی همراه داشته است. در آخرین مورد، موضوع پناهجویان خارجی و عمدتا سوری که از طریق مرزهای زمینی و دریایی ترکیه وارد قلمروی سرزمینی اتحادیه اروپایی شده‌اند، تبدیل به یک موضوع چالش‌برانگیز شده است. به دنبال مذاکرات فشرده و نشست‌های متعدد، نهایتا توافقی بین دو طرف برای حل و فصل و مدیریت موضوع پناهجویان در ماه مارس گذشته صورت گرفت. هر یک از طرفین دلایل زیادی برای خشنودی از این امر داشتند، اگرچه مشکلات اجرایی موضوع نیز از همان ابتدا روشن بود.
روند امور نشان می‌دهد که توافقنامه ماه مارس گذشته بین آنکارا و بروکسل بر سر چگونگی پذیرش و مستقرکردن پناهجویان سوری و غیرسوری در ترکیه، امروزه تبدیل به موضوعی حساس و چالش‌برانگیز در مناسبات ترکیه با اتحادیه اروپایی شده است. شرایط مربوط به اجرایی‌شدن این توافق در روزهای اخیر، با تنگناهای زیادی روبه‌رو شده و حتی اخیرا نشانه‌هایی درخصوص لغو آن، کنار گذاشتن ترکیه و جایگزینی طرحی جدید با مشارکت یونان، یکی از اعضای اتحادیه اروپایی، مطرح شده است. ترکیه با یونان از دیرباز دارای مشکلات و اختلافات زیادی در روابط دوجانبه هستند و خود این امر می‌تواند حساسیت امر را دوچندان کند. اگرچه هنوز توافق آنکارا- بروکسل رسما برقرار است ولی بسیار شکننده بوده و در صورتی که طرفین نتوانند ضمانت اجرایی آن را محقق سازند، اختلافات پشت پرده عیان شده و می‌تواند منجر به بحرانی جدید در مناسبات طرفین شود. در صورت کنار گذاشته‌شدن ترکیه، یونان کشور رقیب دیرینه ترکیه، نقش اصلی برای پذیرش و استقرار پناهجویان را به‌عهده خواهد گرفت و در این میان 6 میلیارد یورو توافق شده با ترکیه نیز به یونان پرداخت خواهد شد.
ترکیه از توافق با اتحادیه اروپا درخصوص پناهجویان به‌دنبال حل و فصل برخی پرونده‌های قدیمی با این اتحادیه از جمله لغو روادید عبور برای اتباع ترک به قلمرو شنگن است و دراین زمینه اقدامات زیادی نیز انجام داده و بسیاری از شرایط و معیارهای اروپایی را پذیرفته و اجرایی کرده است. اتحادیه صراحتا پیوند‌زدن موضوع پناهجویان به دیگر مسائل را غیرقابل قبول دانسته و خواستار تفکیک آنها از یکدیگر شده که با واکنش منفی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه مواجه شده است. ترکیه همچنین خواستار تسریع در پیشبرد پرونده قدیمی عضویت در اتحادیه اروپایی شده که این امر از سوی اتحادیه مورد پذیرش قرار نگرفته و آن را موضوعی کاملا جداگانه قلمداد کرده‌اند.
نگرانی‌های روزافزون نسبت به احتمال شکست توافق اتحادیه اروپا  با ترکیه بر سر مساله پناهندگان، روسای تعدادی از کشورهای اروپایی را واداشته تا به بررسی پیشنهادهای جایگزین توافق شکننده با ترکیه بپردازند. یونان و جزایری که هم‌اکنون در این کشور پذیرای تعداد زیادی مهاجر خارجی هستند مورد توجه این افراد است. این در حالی است که برخی اعضای اتحادیه اروپایی از اظهارات تند اردوغان نسبت به اروپاییان در هفته‌های اخیر ناخرسند هستند. در این رابطه اخیرا تنش‌هایی در روابط آلمان با ترکیه ایجاد شده است.
به گزارش روزنامه بیلد آلمان، اخیرا طرحی ارائه شده که در صورتی که دولت ترکیه مشارکت جدی در اجرای توافقنامه مارس به عمل نیاورد، این توافقنامه لغو و یونان جایگزین ترکیه شده و جزایری در یونان مرکز اصلی پذیرش پناهجویان خواهند شد. بنابر این طرح، چنانچه توافق میان ترکیه با اتحادیه اروپا بر سر پناهندگان متوقف شود و به شکست بینجامد، کمک‌های مالی 6 میلیارد یورویی اتحادیه اروپا به ترکیه نیز متوقف خواهد شد و به جای آن این کمک‌ها به یونان داده خواهد شد. در صورت جدی‌شدن این طرح، روابط ترکیه با اتحادیه اروپایی وارد دوران نوین وچالش‌برانگیزتری خواهد شد و احیانا در پیشرفت مناسبات ترکیه با اتحادیه تاثیر منفی خواهد گذاشت.
اختلافات اخیر بین اردوغان با احمد داود اوغلو نخست‌وزیر و رئیس حزب عدالت و توسعه از موضوعات حاد در روابط ترکیه با اتحادیه اروپاست. داود اوغلو عمدتا مسئول بحث پناهجویان با اتحادیه اروپایی بوده و کنار گذاشته‌شدن او از سوی اردوغان بازتاب منفی گسترده‌ای در کشورهای اروپایی داشته است. دیدگاه‌های داود اوغلو به اروپا بسیار نزدیک‌تر است تا اردوغان و خود این امر از موضوعات حساس در ساختار سیاسی داخلی ترکیه است. اردوغان در سال‌های اخیر سعی در افزایش قدرت رئیس‌جمهوری و کاستن از اختیارات نخست‌وزیر داشته که در این میان در داخل حزب عدالت و توسعه، به حاشیه رانده‌شدن داود اوغلو پیگیری شد و نهایتا اتفاق افتاد. روش اقتدارگرایانه اردوغان مورد خوشایند کشورهای اروپایی نیست و در روزهای گذشته، واکنش‌های منفی از سوی رهبران اروپایی عنوان شد. داود اغلو که به‌عنوان معمار سیاست خارجی ترکیه شهرت دارد، علاقه‌مندی زیادی به برقراری رابطه با غرب و اتحادیه اروپا و همچنین نقش‌آفرینی اساسی در حوزه سیاست خارجی داشت که این عرصه نیز به‌تدریج بر وی بسته شد. به‌‌هرحال روابط ترکیه با اتحادیه اروپایی دوران حساس و چالش‌برانگیزی را طی می‌کند و می‌تواند دوره‌ای جدید در مناسبات طرفین را رقم بزند.

نظر ها
افزودن جدید
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
عنوان:
 
کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.
 
  • آخرین خبرها
  • پربیننده‌ها
0.3528