+ A - تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۹۵ - ۲۱:۲۴ کد مطلب: 151693
نسخه مناسب چاپچاپ ارسال به دوست
یدالله اثنی‌عشری ، دبیرکل پیشین بانک مرکزی در گفت‌وگو با «فرهیختگان» مطرح کرد
تبعات کاهش دستوری نرخ سود
تبعات کاهش دستوری نرخ سود

فرهیختگان آنلاین: کاهش نرخ سود بانکی که پیش از این با مخالفت‌های زیادی از سوی نظام بانکی روبه‌رو بود، این بار با توافق همه بانک‌ها قرار است تا 15 درصد کاهش یابد؛ کاهشی که مقامات دولتی آن را ضروری می‌‌دانند و برخی از کارشناسان آن را به ضرر سیستم بانکی می‌دانند.

 یدالله اثنی‌عشری دبیرکل پیشین بانک مرکزی هم هر چند موافق کاهش نرخ سود است، اما تاکید دارد که هر نرخی به‌عنوان سپرده‌ها اعمال شود، باید در مورد نرخ سود تسهیلات نیز اعمال شود. او که در دولت‌های پیشین، سمت معاون مالی و اداری و مدیر حقوقی بانک مرکزی را در کارنامه خود دارد، نظارت بانک مرکزی را ضروری می‌داند و در گفت‌وگو با «فرهیختگان» می‌گوید که اگر در رقابت سالم بانک‌ها نسبت به هم اختلاف سودی وجود داشته باشد، مردم تصمیم می‌گیرند و این تصمیم به ضرر بانک‌ها تمام می‌شود. او همچنین تاکید می‌کند که نرخ سود دستوری تعیین نشود، چراکه تبعات زیادی به دنبال خواهد داشت.

بعد از اینکه بانک‌های دولتی برای کاهش نرخ سود بانکی پیش‌قدم شدند، بانکداران خصوصی نیز توافق کردند تا نرخ سود بانکی را کاهش دهند، برای همین هم نرخ سود بانکی در برخی بانک‌های خصوصی به 15درصد رسید و حالا طبق اعلام برخی مدیران بانکی قرار است نرخ سود از اول تیر به 15درصد کاهش یابد. شما چقدر کاهش این نرخ را مطلوب می‌دانید؟
اولا از حیث حرفه‌ای نرخ سود بانکی تابعی از نرخ تورم است؛ دوما تورم در مورد پول چقدر است؟ چیزی به نام بهره در کشور نداریم اما ظاهرا بازار آزاد بهره وجود دارد. هر نرخی به‌عنوان سپرده‌ها اعمال کنیم، در مورد نرخ سود تسهیلات نیز باید تاثیر بگذارد. به‌عنوان مثال اگر نرخ سود سپرده‌ها قرار است دو درصد کاهش یابد، لزوما باید نرخ‌های سود تسهیلات را نیز کاهش دهیم، درغیر این صورت دو طرف معادله باهم نمی‌خواند.
مساله دیگر این است که نرخ سود نباید دستوری تعیین شود؛ زمانی بانک مرکزی و مجلس خودشان در مورد کاهش نرخ سود تصمیم‌گیری می‌کنند، زمانی هم شرایط اقتصادی اقتضا می‌کند نرخ سود بانکی همچون سایر کالاها و خدمات در کشور کاهش یابد. دراین صورت نرخ سود هم باید به تبع سایر کالاها کاهش یابد. اما درغیر این صورت اگر نباید نرخ سود بانکی روند نزولی طی کند، کاهش دستوری آن چالش‌آفرین خواهد بود.
بنابراین بانک‌ها اگر متقاضی این هستند که نرخ سپرده را کاهش دهند، باید نرخ تسهیلات را هم کاهش دهند تا بانک‌ها دنبال راهکارهایی چون تاسیس صندوق‌‌های ویژه برای کسب سود بیشتر نروند یا نرخ‌‌ها را براساس مناطق آزاد محاسبه ‌نکنند تا این موضوع تبدیل به رقابت ناسالم با یکدیگر نشوند.

اظهارات شما به معنی آن است که نرخ 15 درصد برای سود بانکی منطقی است؛ نه؟
باید بررسی کرد که هزینه پول برای بانک‌ها چقدر است. ممکن است بانک‌ها از روش‌هایی برای کاهش هزینه پول بهره ببرند و بخواهند نرخ سود سپرده‌ها را 15 درصد کاهش دهند و براساس آن 16درصد تسهیلات بدهند تا بتوانند منابع خود را مدیریت کنند. اما اگر بانکی نتواند منابع را مدیریت کند و قیمت پول برایش گران شده باشد، مشتریانش را از دست می‌دهد.

این منابع چگونه باید مدیریت شود تا بانک‌ها مشتریان‌شان را از دست ندهند؟
از طریق روش‌های علمی، ابزارها و سیستم‌های مدیریتی. حتی می‌توانند طرح‌هایی ارائه کنند که سرمایه بانک برگشت‌پذیر باشد. دراین صورت سودهای خوبی حاصل نظام بانکی می‌شود البته دراین میان امکان دارد طرحی ارائه شود که شکست بخورد و سرمایه قابل برگشت نباشد که در  این صورت علاوه‌بر ایجاد معوقات، هزینه پول نیز افزایش بیشتری پیدا می‌کند.

چطور می‌شود که سرمایه برگشت‌پذیر نمی‌شود؟
برخی مواقع به‌دلیل مشکلات اقتصادی و بی‌دقتی سرمایه بازنمی‌گردد. سرمایه بانک‌ها درست مثل آبی می‌ماند که مرتب می‌چرخد و منافع دارد اما اگر برنگردد، ضرر است. به هر حال باید طرح‌هایی را ارائه کنند که قابل قبول باشد و پول را به سیستم بانکی بازگرداند.

در سال‌های گذشته نیز نرخ سود بانکی کاهش یافت اما بانک‌ها همان‌طور که شما هم به آن اشاره کردید، قانون را دور می‌زدند و نرخ‌های دلخواه‌شان را تعیین می‌کردند. حال برای اینکه چنین اتفاقی نیفتد، بانک مرکزی چه نقشی خواهد داشت؟
بانک مرکزی در صورت کاهش نرخ سود سپرده‌ها باید نرخ سود تسهیلات را کاهش دهد و نظارت بیشتری داشته باشد، چراکه اگر در رقابت سالم بانک‌ها نسبت به هم اختلاف سودی وجود داشته باشد، مردم تصمیم می‌گیرند.
اما به‌نظر نمی‌رسد شرایط فعلی رقابتی باشد؟
درست است شرایط فعلی اقتصاد رقابتی نیست. برای همین هم بانک‌ها با یکدیگر تصمیم‌ می‌گیرند که نرخ‌های سود را کاهش یا افزایش دهند. بانک مرکزی نرخ پایه سود یا بهره را می‌تواند تغییر دهد که تاثیرگذار است اما وقتی حساب بانک‌ها نزد بانک مرکزی قرمز است و 34 درصد پول خود را از بانک مرکزی برداشت می‌کنند، مجبور می‌شوند نرخ بالاتری را از بازار تهیه کنند.

دراین صورت تعادل ایجاد شده در بازار پول از بین نمی‌رود؟
این را باید در مدیریت بانک‌ها مشاهده کرد. اگر بانکی نرخ سود را دو درصد کاهش می‌دهد و به بانک مرکزی برای گرفتن پول مراجعه نمی‌کند تا حسابش قرمز شود، دولت و مجلس تعهداتی را گردن بانک‌ها نیندازند، در این صورت تعادل در بازار پول ایجاد می‌شود و امکان کاهش نرخ سود وجود دارد.

برخی کارشناسان تاکید دارند که کاهش نرخ سود بانکی منجر به خروج سپرده‌ها از سیستم بانکی می‌شود. شما این دیدگاه را تا چه اندازه باور دارید؟
این هم یک چالش اقتصادی است. اگر در اقتصاد ما برابر پول یک درآمد مناسبی ایجاد نشود و کنترل نشود، پول از بازار پول به سمت بازار رقیب یعنی بازار سرمایه می‌رود. وقتی بازار سرمایه نشان دهد که سودآوری بیشتری دارد، پول از بانک به این بازار هدایت می‌شود. حتی امکان دارد پول به سمت بخش غیرواقعی اقتصاد هدایت شود. دراین صورت مردم با خرید کالا و فروش آن در زمان افزایش قیمت، سود می‌برند. اما شرایط اقتصادی هم‌اکنون به‌گونه‌ای نیست که مردم بخواهند پول خود را از بانک بیرون بکشند و به جایی ببرند که سود بیشتری داشته باشد. در حال حاضر اقتصاد در رکود است و صرفه اقتصادی برای مردم ندارد.

اما امکان دارد در بازار مسکن تاثیر منفی بگذارد؟
بحران بازار مسکن عمیق‌تر از آن است که کاهش نرخ سود بتواند در این بازار موثر واقع شود.

با این توضیحات، فکر می‌کنید روند نزولی کاهش نرخ سود تا پایان سال ادامه داشته باشد؟
طبق آمارهای ارائه شده نرخ تورم کاهش یافته است. حال اگر این نرخ به صورت واقعی پایین ‌آید، همه کالاها از جمله نرخ سود را تحت تاثیر قرار می‌دهد اما اگر کاهش این نرخ واقعی نباشد، مشکلات دیگری به‌دنبال دارد.

کاهش نرخ سود از اول تیرماه
درحالی بانک‌ها برای کاهش نرخ سود بانکی توافق کرده‌اند که هنوز شورای پول‌واعتبار دراین باره تصمیم‌گیری نکرده است اما آن‌طور که مقامات بانکی و بورسی گفته‌اند، قرار است نرخ سود بانکی از اول تیرماه 15 درصد کاهش یابد. کوروش پرویزیان، ‌رئیس کانون بانک‌های خصوصی دراین باره به«فارس» گفته که با توافق بانک‌ها نرخ سود سپرده از اول تیر ماه به 15 درصد کاهش می‌یابد. او درعین‌حال اضافه کرده که این توافق بانک‌ها داوطلبانه بوده و امیدواریم حرکت مثبت در جهت افزایش رشد اقتصادی کشور باشد. پرویزیان در مورد سود سپرده‌های کمتر از یک سال نیز گفته که برای سپرده‌های کمتر از یک سال، بانک‌ها می‌توانند نرخ سودی کمتر از 15 درصد را تعیین کنند. محمد فطانت‌فرد رئیس سازمان بورس نیز با تاکید بر اینکه برای کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی توافق شده و از اول تیر ماه انجام می‌شود، اعلام کرده که این تصمیم با موافقت سیستم بانکی بوده و نیازی به تایید شورای پول و اعتبار ندارد. او این راه هم گفته که این خبر بسیار خوبی برای بازار سرمایه است که می‌تواند مورد توجه سهامداران قرار گیرد.

 

ارمغان جوادنیا

نظر ها
افزودن جدید
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
عنوان:
 
کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.
 
  • آخرین خبرها
  • پربیننده‌ها
0.2391