+ A - تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۵:۴۹ کد مطلب: 84355
نسخه مناسب چاپچاپ ارسال به دوست
 
ایران و اتحادیه اروپا؛ تلاش برای بازسازی روابط‎
ایران و اتحادیه اروپا؛ تلاش برای بازسازی روابط‎

مراد عنادی : سفر کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران آن‌گونه که اعلام شده است نه صرفا برای موضوع هسته‌ای و نه به نمایندگی از 1+5 که صرفا به نمایندگی از اتحادیه اروپا و بررسی موضوعات مختلف در چارچوب روابط ایران و این اتحادیه است، البته طبیعی است که بحث هسته‌ای هم می‌تواند یکی از موضوعات در دستور کار باشد.

چنانکه به تاریخچه روابط ایران و اتحادیه اروپا رجوع کنیم می‌بینیم که روابط طرفین با فرازوفرودها و شوک‌هایی مواجه بوده که تا سر حد قطع روابط هم پیش رفته است، اما هیچ‌گاه فریز کامل نشده است که خود همین مساله مبین میل و اراده دو طرف به حفظ و گسترش مناسبات به‌رغم موانع موجود بوده است.

در دوران ریاست‌جمهوری آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی ایران و اتحادیه اروپا وارد گفت‌وگوهای انتقادی شدند.

با وجود مذاکرات گسترده وقوع حادثه میکونوس و ادعاهای اتحادیه اروپا در آن سال‌ها نیز سبب توقف گفت‌وگوهای انتقادی شد.

در دوران ریاست‌جمهوری آقای خاتمی، ایران و اتحادیه اروپا وارد گفت‌وگوهای سازنده شدند که با توجه به اتمسفر حاکم بر سیاست خارجی دولت خاتمی و نسبت به تجربه گفت‌وگوهای انتقادی گامی رو به جلو محسوب می‌شد.

تلاش ایران برای استفاده از ظرفیت تروئیکای اروپا برای کاستن از فشارهای آمریکا در موضوع هسته‌ای و سفر وزرای خارجه انگلیس، آلمان و فرانسه به تهران در مهر 1382شاخصی از این تمایل طرفین به همکاری با یکدیگر محسوب می‌شد.

اما گفت‌وگوهای سازنده با روی کار آمدن دولت جدید در ایران و به‌ویژه پس از طرح موضوع هولوکاست از سوی آقای احمدی‌نژاد و دیپلماسی تهاجمی وی متوقف شد. با ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال 1385 و فعال شدن کانال مذاکرات هسته‌ای در قالب 1+5 عملا شاهد دورانی هستیم که روابط ایران و اتحادیه اروپا روزبه‌روز سردتر شد تا جایی که در مقاطعی اروپا در تحریم بر ضد ایران از آمریکا پیشی گرفت.

قطع روابط ایران و انگلیس و تحریم نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران بیانگر سردی بیش از حد روابط دو طرف بود. با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و سیاست تعاملی آقای روحانی به نظر می‌رسد روابط ایران و اتحادیه اروپا در حال عبور از مرحله سردی به مرحله جدیدی است که شاخص آن تمایل دو طرف به رفع موانع موجود از طریق گفت‌وگوهای شفاف است.

اکنون خانم اشتون با تجربه 5 سال دیپلماسی فشرده با ایران و به خاطر داشتن پیشینه روابط دو طرف با همه فرازونشیب‌هایی که همراه داشته است تلاش دارد مجموعه مسائلی که بر روابط ایران و 28 کشور اروپایی سایه افکنده است را در مذاکراتی شفاف حل‌وفصل کند، هرچند این راه دشوار و طولانی است اما اشتون سعی می‌کند از پس این ماموریت برآید.

هرچند با توافق هسته‌ای ژنو گام بزرگی در بهبود مناسبات ایران با اروپا و آمریکا برداشته شده است اما به نظر می‌‌رسد مباحثی چون حقوق بشر سیاست‌های منطقه‌ای ایران و موضوع هسته‌ای به برداشت واقع‌بینانه اروپا نیاز دارد تا دو طرف بتوانند بر موانع موجود فائق آیند.

علاوه‌بر این منطق اقتصادی حکم می‌کند ایران و اتحادیه اروپا وارد فصل تازه‌ای از روابط اقتصادی شوند.

حجم مبادلات دو طرف از 26 میلیارد و 831 میلیون یورو در سال 2011 به 11میلیارد و 810 میلیون یورو به استناد اطلاعات پایگاه اطلاع‌رسانی آماری اتحادیه اروپا در سال 2012 کاهش یافته است که با شروع گفت‌وگوهای شفاف و شل‌شدن پیچ تحریم‌ها به نظر می‌رسد شاهد جهشی در روابط اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا باشیم اما تردیدی نیست که این همه با این سفر شدنی نیست بنابراین در نگاهی واقع‌بینانه باید به سفر خانم اشتون به‌عنوان نقطه شروعی جدی برای بازسازی روابط ایران و اتحادیه اروپا نگاه کنیم.

 *تحلیل‌گر روابط بین‌الملل

منبع: فرهیختگان

نظر ها
افزودن جدید
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
عنوان:
 
کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.
 
  • آخرین خبرها
  • پربیننده‌ها
0.2352