+ A - تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۹۳ - ۱۱:۴۶ کد مطلب: 91228
نسخه مناسب چاپچاپ ارسال به دوست
علی عبدالهی*
فروتنی و فرهیختگی بانوی آلمانی/ به مناسبت درگذشت زیگرید لطفی
فروتنی و فرهیختگی بانوی آلمانی/ به مناسبت درگذشت زیگرید لطفی

زیگرید لطفی، همسر مرحوم محمدحسن لطفی بود، همان لطفی بزرگ، و مترجم آثار فلسفی در ایران، از جمله آثار افلاطون، ارسطو و فلوطین، تاریخ رنسانس در ایتالیا و همچنین مجموعه پایدیا. این بانوی فرهیخته، خود مترجم قابلی است که آثار زیادی را با خوبی و استحکام بی‌مانند، از فارسی به آلمانی ترجمه کرده است.

افزون بر چند داستان کوتاه از نویسندگانی چون دولت‌آبادی و احمدمحمود، مهم‌ترین ترجمه‌اش به گمانم برگردان رمان بزرگ «کلیدر» و رمان «جای خالی سلوچ» است به زبان آلمانی که کتاب اخیر مورد توجه زیاد قرار گرفت و برای نویسنده بزرگ معاصر ما، محمود دولت‌آبادی شهرتی درخور در حوزه زبان آلمانی به ارمغان آورد. این زوج فرهیخته، تلاش زیادی در راه اعتلا و پیشرفت فرهنگ ایرانی و زبان فارسی از خود به خرج دادند. گفتنی است که این دو تمام تلاش‌های‌شان را درنهایت فروتنی و به دور از هرگونه هیاهو و جنجال به سامان رساندند. 

تلاشی شایسته و سترگ که بسیاری از بنیادهای فرهنگی وطنی با صرف بودجه‌های هنگفت و استخدام آدم‌های مختلف نکرده‌اند. نقل است که لطفی جوان، در سال‌های دانشجویی در آلمان در آستانه پایان جنگ جهانی دوم، بر ویرانه‌های جنگ و در سال صفر،با همسرش زیگرید آشنا شد و این آشنایی به سرعت به ازدواج میان این دو انجامید.

باز نقل است که این دو جوان فرهیخته، در آن سال‌ها، با دیدن مصائب جنگ و شوربختی جنگ‌افروزان و جنگجویان و مردمان آلمان و اروپا، با خود عهد بستند که هرگز صاحب فرزندی نشوند، تا از این رهگذر به جمعیت جنگ‌افروزان و ستمدیدگان جنگ نیفزایند و همین‌طور به جمع جنگجویان و مردمی که در آینده جزء مظلومان و ظالمان احتمالی می‌شوند. هر دو تا انتهای عمر به این شرط وفادار ماندند و عمر خود را یکسره صرف فرهنگ و ترویج دانایی کردند تا از این رهگذر شاید بتوانند اندکی، اندیشه جنگ و ویرانی را در بشریت مهار کنند و او را به سوی فلسفه و دانش دوستی سوق دهند. 

چند سال پیش که محمدحسن لطفی درگذشت، زیگرید چند کارگر را به خانه‌اش دعوت کرد، به آنها دستمزدی درخور داد و آنها در سکوت خبری کامل، پیکر مرحوم لطفی بزرگ را به خاک سپردند و چند روز بعد خودش به آلمان رفت و تازه پس از خاکسپاری، دوستان و علاقه‌مندانش متوجه فقدان این مرد بزرگ شدند. او وصیت کرده بود که کتاب‌هایش را به کتابخانه دانشگاه تبریز اهدا کنند که این وصیت نیز انجام گرفت. 

حالا خود زیگرید از میان ما رفته و دیگر بین ما نیست. با شنیدن این خبر از زبان دوستم مهدی وزیربانی، سخت متاثر شدم و به فکر فرورفتم و بی‌درنگ یاد آن روزی افتادم که خودم دانشجو بودم و از یکی از باجه‌های زردرنگ تلفن اطراف پل گیشا، با یک دوزاری تلفنی با زیگرید لطفی حرف زدم؛ برای مشخص کردن قرار گفت‌وگویی با وی، در مورد کارهایش. می‌خواستم زندگینامه‌ای کوتاه از او بنویسم برای دانشنامه ادب فارسی.

با فروتنی گفت کار چندانی نکرده که سزاوار نوشتن زندگینامه‌اش در جایی باشد، ولی با پافشاری من از پشت سیم‌ها، کمی کوتاه آمد و این قرار توام با اکراه به خاطر مسافرت ناگهانی‌اش به آلمان، هرگز انجام نشد و من مدخل زندگینامه او را از طریق منابع دیگر نوشتم.

بگذریم که حالا از آن مدخل هیچ رونوشت و نمونه‌ای در دست ندارم و هنوز که هنوز است درنیامده و معلوم هم نیست چه زمانی منتشر می‌شود.  زیگرید لطفی در کنار مترجمان بنامی چون آنالیزه قهرمان، کارلا روستائیان، تورج رهنما، سیروس آتابای، بهمن نیرومند، دکتر سوزان باغستانی، سوزان گویری، ورنر زوندرمان، رودولف گلپکه، کورت شارف و چند نفر دیگر، ازجمله مترجمان مشهوری هستند که ادبیات معاصر فارسی، به‌خصوص نثر فارسی را به جهان آلمانی‌زبان شناساندند و کارشان هیچ‌گاه در ایران آن چنانکه باید، مورد توجه قرار نگرفت و از آنها قدردانی نشد. 

حالا زیگرید هم به دیدار همسرش در آن دنیا رفته و حتم دارم در آنجا نیز باز برنامه کتابخوانی هر روزه‌شان را از سر گرفته‌اند. آخر این زوج فرهیخته، ساعاتی از هر روز را به ترجمه و پیاده‌روی می‌گذراندند و بعد در ساعاتی که از کار ترجمه و امور روزمره فارغ می‌شدند، به روخوانی آثار فارسی از سوی محمدحسن لطفی و روخوانی آثار آلمانی از سوی زیگرید سپری می‌کردند.

این زوج فرهیخته فروتن، از بی‌سروصداترین و در عین حال پرکارترین کسانی بودند که فرهنگ معاصر ما تاکنون به خودش دیده و هم آثارشان هم سلوک فردی‌شان می‌تواند سرمشق بسیاری از فرهیختگان ایرانی باشد. برای زیگرید آرزوی آرامش روان دارم و امیدوارم دیگران راهش را ادامه دهند و قدرش را بدانند. روحش شاد باد در وادی خاموشان.

*مترجم زبان آلمانی 

نظر ها
افزودن جدید
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
عنوان:
 
کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.
 
  • آخرین خبرها
  • پربیننده‌ها
0.2889